Schriftelijke openbare tekst aan de raad m.b.t. ontwikkeling Project Q

Van: Bomenridders Groningen
Verzonden: zondag 10 oktober 2021 17:45
Aan: griffie@groningen.nl

Onderwerp: Schriftelijke  openbare tekst aan de raad met betrekking tot ontwikkelingen Project Q te Groningen.

Bomen moeten plaats maken voor een  megalomaan bouwplan ter ere van bouwpastoor pvda van der Schaaf en het Zuiderdiep(ambtenaren en ambtelijke top stadhuis, in opdracht van de Stichting Querido.

Geachte griffie,

Graag willen wij u vragen om onderstaande brief zo spoedig mogelijk aan de raadsleden te doen toekomen. 

Alvast zeer veel dank.

Geachte raad,

Inmiddels is bekend geworden dat de omgevingsvergunning voor Project Q  m.i.v. 1 Oct 2021 is verleend.

Daarmee zijn een aantal vragen en zorgen die leven bij bewoners en belangenorganisaties, niet weg. Integendeel zelfs. Graag zouden wij u willen vragen de onderstaande vragen alsnog te beantwoorden en onze zorgen ter harte te nemen. De hieronder aangekaarte punten zijn grotendeels een reactie op uw beantwoording van de zienswijzen, maar evenzo een herhaling van gestelde vragen die tot op heden onbeantwoord zijn gebleven..

Luchtkwaliteit

Allereerst is er de kwestie luchtkwaliteit. De gemeente zegt: ” Met behulp van de rekentool is de toename van de stoffen NO2 en PM10 bepaald (stikstofdioxide en fijnstof). Uit de berekeningen met de rekentool blijkt dat het project de grens van 3% (een toename van 1,2 µg/m3 NO2 of PM10) niet overschrijdt.” Er lijkt echter niet te zijn meegewogen dat er sprake is van een groot verlies aan stikstof en fijnstofafvang door de toekomstige afwezigheid van bestaand groen- en haar specifieke kwaliteiten op dat vlak – , onder meer dat van de 4 bijna 50 jaar oude te kappen watercipressen. Juist deze soort is de nr. 1 fijnstofafvanger (zegt onder meer de WUR) en heeft alleen al daarom al een zeer belangrijke functie in het projectgebied van project Q. Hierdoor kan het aanbouwproject weliswaar op zichzelf binnen de gestelde grens van 3% blijven, maar hol je per saldo wél achteruit. Een bekend netto- bruto verhaal. Zeker langs een drukke weg met veel en weldra wellicht meer verkeer, kan dit gevolgen hebben voor de gezondheid van omwonenden. Ons voorstel is dan ook om de huidige fijnstof en NO2 waarden in het gebied te meten, zeker in relatie tot de huidige kwaliteiten van het bestaande groen en een mogelijk (hopelijk nog af te wenden) toekomstig verlies daarvan.

Omdat de gemeente na navraag tot op heden nog steeds géén specifieke info verschaft over welke bomensoorten exact worden herplant, is ook niet na te gaan in hoeverre nieuwe te planten bomen het bijkomstige verlies op termijn kunnen gaan compenseren. Graag hopen wij dat daar alsnog duidelijkheid over kan worden verschaft.

Bovendien worden voor het beoordelen van de omgevingsvergunning voor het kappen van de bomen fijnstof en luchtkwaliteit niet genoemd. Toch staat in de reactie op de zienswijzen onder meer “Het project zal  niet in betekenende mate bijdragen’ aan de luchtverontreiniging”. Dat is vreemd, wat het is immers niet in volledigheid getoetst. 1) De specifieke waarden van bestaand groen zijn op bovenstaande onderdelen niet of in ieder geval onvoldoende meegewogen, want dat komt in de BEA en het plan niet naar voren  2)  De APVG is het geldende toetsingskader. Daarin worden fijnstof en luchtkwaliteit niet genoemd. 

Evenzo geeft de gemeente aan: “biodiversiteit, klimaat en milieu maken echter geen onder onderdeel uit van het toetsingskader voor een aanvraag omgevingsvergunning voor het kappen van bomen”.  (pag. 20)

Om vervolgens op pagina 21 – h wel te stellen dat het bouwproject kan worden aangemerkt als niet in betekenende mate van invloed op de luchtkwaliteit. Op basis waarvan? 

Het is vreemd, onvolledig en roept heel veel vragen op.

Hittestress

 De gemeente schrijft: “De aanplant van nieuwe en meer bomen in het gebied zal verkoeling brengen tijdens warme perioden (hittestress).” en op pagina 14 staat met betrekking tot het onderdeel ‘klimaat en natuur’ geschreven dat er sprake zal zijn van “geen of minder hittestress”. Ook daar zijn zorgen over. 12 van de 18 compensatiebomen zouden bomen volgens de BEA “soorten met een smalle kroon” zijn. Zeer mogelijk piramidale cultivar bomen, die op veel plaatsen in en om de stad worden aangeplant, vaak ter vervanging van bomen met een natuurlijke – bredere – kroon. Weliswaar staat geschreven in de begeleidende brief  “…Ter compensatie wordt voorgesteld 18 nieuwe bomen van de eerste grootte terug te planten; dit zijn boomtypen die een hoogte boven de 12 m. kunnen bereiken. ” Het zegt echter niets over in hoeverre deze bomen in enige mate daadwerkelijk iets aan schaduw(vorming) – en dus reductie van hittestress – zullen bijdragen. Wat wij weten is dat de huidige te kappen bomen wél bomen met een natuurlijke –  ja, zelfs uiterst brede kroon – zijn (onder meer de treurwilgen en de inmiddels zeer grote cipressen) en dat 12 van de 18 compensatiebomen dat in potentie niet zijn. In de BEA staat geschreven: 

“• Bomen langs het water (zes stuks, zie figuur 7.1) aanplanten in formaat 40-50;

• Bomen nabij het gebouw (12 stuks, zie figuur 7.1) aanplanten in formaat 30-35, hier soorten toepassen met een smalle kroon;” 

Het zal sowieso lang duren voordat de nieuwe bomen qua kwaliteiten ook maar enigszins  in de buurt komen van de huidige bestaande oude en waardevolle bomen. Wanneer het project niet deze grootse omvang zou hebben, dan zouden de groene, gezondheid technische en klimaat adaptieve waarden in het gebied gewoon behouden kunnen blijven. Het zou zorgelijk zijn als ook op andere plaatsen in Groningen (Zuid) panden worden gesloopt, om vervolgens te worden vervangen door significant grotere nieuwbouw en bestaand waardevol groen (groten)deels bijkomstig uit de leefomgeving verdwijnt. Zo hollen wij achteruit, ten koste van de natuur, het klimaat, leefbaarheid en ieders gezondheid. ‘Verdichting’ is niet zonder risico’s, al doen projectontwikkelaars dat regelmatig wel zo voorkomen.

De treurwilg

“Een aantal bomen binnen het plangebied zijn potentieel monumentaal, waarvan er eentje, een treurwilg, moet wordt gekapt om het bouwplan mogelijk te maken”, zegt de gemeente. Echter, vorig jaar nog schreef de gemeente Groningen op 23-9: “Uiteindelijk blijkt de impact van het bouwplan voor 8 van de aanwezige bomen te groot.” Dit lijkt met elkaar in tegenspraak te zijn. Hoe zit het nu? Staat alleen de treurwilg werkelijk in de weg om het bouwplan te realiseren?

Tot slot

  “In de ontwerpfase heeft de ontwikkelaar in samenspraak met de gemeente een belangenafweging gemaakt over het project in relatie tot het aanwezige groen. (pag.20)”  én even verder “Ondanks de waarde van de bomen moet het belang van de realisatie van het appartementencomplex zwaarder gewogen worden.” Het spanningsveld is dat in Nederland de status van natuur stelselmatig (te) laag (b)lijkt te zijn. Het is een breed gehoorde klacht bij burgers en organisaties. Bij een belangenafweging zal bestaand groen dientengevolge altijd of op z’n minst – te – vaak de strijd verliezen, zeker wanneer belangrijke zaken als klimaat, luchtkwaliteit, leefbaarheid en milieu niet voldoende worden meegewogen. Bijvoorbeeld en in het bijzonder omdat deze onderdelen nog steeds buiten een toetsingskader vallen. De gemeente merkt op pagina 15 op dat ” ..klimaat-adaptief en natuur-inclusief bouwen geen wettelijke vereiste is”. Dat ontslaat projectontwikkelaars en overheden niet van de morele plicht om in optimale zin natuurlijke waarden in de leefomgeving te behouden en liefst nog te versterken. Het kan niet zo zijn dat de verantwoordelijkheid voor de planeet en dichtbij, de toekomst van onze gemeente zelf, geheel en alleen bij burgers zou liggen. Nog steeds kan worden afgezien van de geplande omvang en grootse gevolgen van het plan voor Groningen-Zuid. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald, is ook nu van toepassing. Dus: opnieuw naar de tekentafel is het devies en dan volgt hopelijk een plan dat meer rekening zal houden met de belangen van omwonenden, bestaand groen en overige gebruikers van de omgeving Van Ketwich Verschuur-/Queridolaan. 

Werkgroep Bomen Groningen  en  Stichting Bomenridders Groningen®